Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Θύματα Εγκλημάτων Μίσους | Άρθρο στα Υστερόγραφα
Στις 22 Ιουλίου 2011 η διεθνής κοινή γνώμη σοκαρισμένη πληροφορήθηκε τη στυγνή δολοφονία 77 ανθρώπων στη Νορβηγία από τον νεοναζιστή Άντερς Μπρέιβικ. Οι 69 δολοφονήθηκαν από αυτόν εν ψυχρώ στο νησί Ουτόγια, ενώ οι 8 έχασαν τη ζωή τους από βομβιστική επίθεση, την οποία σχεδίασε ο ίδιος στο κέντρο της πρωτεύουσας Όσλο.
Ο δράστης αντιμετώπιζε τα θύματά του ως προδότες, υποστηρικτές της μετανάστευσης και της πολυπολιτισμικότητας και κίνητρό του ήταν η ακραία του ιδεολογία, το φυλετικό μίσος και η άρνηση της διαφορετικότητας.
Με αφορμή αυτήν την αποτρόπαιη εγκληματική πράξη η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης καθιέρωσε την 22α Ιουλίου ως «Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Θύματα Εγκλημάτων Μίσους».
Πρόθεση του Συμβουλίου ήταν να τιμηθεί η μνήμη όχι μόνο των 77 νέων ανθρώπων της συγκεκριμένης επίθεσης, αλλά και όλων όσοι έχουν πέσει θύματα εγκληματικών ενεργειών με αντίστοιχο κίνητρο.
Προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, θεωρώ ότι η βαθύτερη αξία μιας ημέρας μνήμης, έγκειται στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και στην ανάληψη των απαραίτητων πρωτοβουλιών με στόχο την αποτροπή ανάλογων πράξεων στο μέλλον.
Υπό το πρίσμα αυτό τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση σε κεντρικό επίπεδο, όσο και τα κράτη μέλη, οφείλουν να λάβουν κάθε αναγκαίο μέτρο με στόχο την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης των πολιτών, καθώς αυτή είναι που προφανώς ευνοεί τις εκδηλώσεις μίσους.
Στα εγκλήματα μίσους οι άνθρωποι μπορεί να στοχοποιηθούν με κριτήριο τη φυλή, τη θρησκεία, την εθνικότητα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή άλλο χαρακτηριστικό τους.
Ενδεικτικό παράδειγμα ομάδας υψηλού κινδύνου στοχοποίησης αποτελούν οι μετανάστες. Γι’ αυτό άλλωστε η ομαλή ενσωμάτωσή τους και η αποδοχή τους από την κοινωνία είναι τόσο σημαντικές, καθώς όχι μόνο τους προστατεύουν από τη στοχοποίηση, αλλά και τους αποτρέπουν από τον κίνδυνο να ριζοσπαστικοποιηθούν.
Στο σημείο αυτό καθοριστικός είναι ο ρόλος της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης των πολιτών, ξεκινώντας από τα σχολεία, με σκοπό την αποδοχή της διαφορετικότητας και την αντιμετώπιση των κοινωνικών προκαταλήψεων.
Περαιτέρω απαιτείται αυστηροποίηση της ποινικής αντιμετώπισης και παραδειγματική τιμωρία όσων διαπράττουν εγκλήματα μίσους.
Επίσης κρίνεται σκόπιμη η εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας κάθε κράτους μέλους με την ευρωπαϊκή νομοθεσία στο πλαίσιο του ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, ως ένα μέτρο πρόληψης απέναντι σε επίδοξους εγκληματίες, οι οποίοι ενδεχομένως να επέλεγαν για τη δράση τους ως χώρα στόχο, αυτήν με την ηπιότερη ποινική αντιμετώπιση συγκεκριμένων εγκλημάτων.
Μεγάλη έμφαση πρέπει εξάλλου να δοθεί στα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης και κυρίως στο διαδίκτυο, καθώς εκεί γίνεται εύκολα προπαγάνδα, απευθυνόμενη μάλιστα σε ανεξέλεγκτο αριθμό χρηστών του internet.
Εξάλλου ένας ιδιαίτερα δύσκολος και επικίνδυνος τομέας είναι ο θρησκευτικός εξτρεμισμός, ο οποίος μάλιστα τα τελευταία χρόνια ευθύνεται για εγκλήματα απίστευτης αγριότητας.
Για όλους τους παραπάνω λόγους θεωρώ εξαιρετικά σημαντική την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους, απ’ όπου κι αν προέρχεται, καθώς αυτή εμπνέει ή υποκινεί άλλους να συμμετάσχουν σε βίαιες ενέργειες.
Ιδίως από τη στιγμή που η ρητορική μίσους αφαιρεί την ανθρώπινη υπόσταση του στόχου και επιχειρεί να αιτιολογήσει ακόμη και τα πιο ειδεχθή εγκλήματα.
Με το σκεπτικό αυτό τα εγκλήματα μίσους αντιμετωπίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως σοβαρά διεθνικά εγκλήματα, ενώ η καταπολέμησή τους αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
Γιατί κάθε έγκλημα μίσους από τη στιγμή που προσβάλλει τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, αποτελεί ευθεία επίθεση τόσο στα δημοκρατικά ιδεώδη, όσο και στον ευρωπαϊκό πολιτισμό.