Θρησκευτικές ελευθερίες
Προσφάτως απασχόλησε ιδιαιτέρως τη διεθνή κοινή γνώμη το θέμα της 27χρονης Σουδανής Μέριαμ Χάγια Ιμπραχίμ Ισάγκ, η οποία είχε καταδικασθεί σε θάνατο στη χώρα της, επειδή ασπάσθηκε τον Χριστιανισμό, προκαλώντας παγκόσμια κατακραυγή καθώς και την αντίδραση των Προέδρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εκπροσώπων των κυριότερων θρησκευτικών κοινοτήτων της Ευρώπης.
Με την ευκαιρία δε της αντίδρασης του Ιταλού Πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι κατά την εναρκτήρια ομιλία του για την ιταλική Προεδρία της ΕΕ, που τόνισε για το εν λόγω θέμα την ανάγκη ύπαρξης μιας ευρωπαϊκής αντίδρασης για να μπορούμε να αποκαλούμαστε Ευρωπαίοι, ερωτάται η επιτροπή:
1. Ποιες είναι οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας σε παγκόσμιο επίπεδο, ως κοινότητας κρατών και πολιτών σταθερά προσηλωμένης στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών;
2. Δεδομένου ότι το θέμα της θρησκευτικής ελευθερίας και πολυμορφίας αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της ισότητας μεταξύ των ευρωπαίων πολιτών με αντίστοιχη προστασία κάθε θρησκευτικής κοινότητας στην ΕΕ, ποιες πρωτοβουλίες έχει αναλάβει περαιτέρω η Ευρωπαϊκή Ένωση και τι προτίθεται να πράξει στη διεθνή πολιτική σκηνή και ειδικότερα, αφενός στα πλαίσια της συνεργασίας της με τα ισλαμικά κράτη και τις Εκκλησίες τρίτων χωρών για την προώθηση μίας περισσότερο φιλελεύθερης αντίληψης αποκλεισμού του θρησκευτικού φονταμενταλισμού, αφετέρου για την εφαρμογή μέσων πίεσης προς την αντιμετώπιση ακραίων θρησκευτικών καθεστώτων παγκοσμίως;
Απάντηση της Ύπατης Εκπροσώπου/Αντιπροέδρου Ashton εξ ονόματος της Επιτροπής
1. Στις 24 Ιουνίου 2013, το Συμβούλιο ενέκρινε τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την προαγωγή και την προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας και της ελευθερίας των πεποιθήσεων (FoRB). Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές, αφενός υπενθυμίζουν ποια είναι τα διεθνή πρότυπα σχετικά με τη θρησκευτική ελευθερία και την ελευθερία των πεποιθήσεων, αφετέρου παρέχουν πρακτική καθοδήγηση σχετικά με τους τρόπους πρόληψης των παραβιάσεων της θρησκευτικής ελευθερίας και της ελευθερίας των πεποιθήσεων, ανάλυσης περιπτώσεων και αποτελεσματικής αντίδρασης στις παραβιάσεις, οπουδήποτε αυτές παρατηρούνται. Στις διμερείς σχέσεις της με χώρες από όλες τις περιοχές του κόσμου, η ΕΕ εξετάζει τη θρησκευτική ελευθερία και την ελευθερία των πεποιθήσεων, εφόσον είναι σκόπιμο.
2. Η θρησκευτική ελευθερία, μαζί με την ελευθερία σκέψης και συνείδησης, αποτελεί ένα από τα βασικά θεμέλια της ΕΕ, που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Η Επιτροπή διατηρεί τακτικό διάλογο με τις θρησκευτικές κοινότητες και έχει δεσμευτεί να εξασφαλίσει την εφαρμογή δευτερογενούς νομοθεσίας για την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω θρησκείας στην απασχόληση(1) και την καταπολέμηση του μίσους κατά προσώπων λόγω της θρησκείας τους(2).
Η κοινή δήλωση της 10ης Ιουνίου 2014(3) αποτέλεσε σημαντική έκφραση των κοινών μας ευρωπαϊκών και οικουμενικών αξιών και συγκεκριμένη εφαρμογή των ανωτέρω κατευθυντηρίων γραμμών της ΕΕ.
Στο πολυμερές πλαίσιο, η ΕΕ έχει δραστηριοποιηθεί ενεργά, κατά τα τελευταία έτη, για τη θρησκευτική ελευθερία και την ελευθερία των πεποιθήσεων σε διάφορα φόρουμ του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του ανθρώπου, παρουσιάζοντας ψηφίσματα για το ζήτημα αυτό, τόσο στο Συμβούλιο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων όσο και στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Η ΕΕ υποστηρίζει τη δράση του ειδικού εισηγητή του ΟΗΕ για τη θρησκευτική ελευθερία και την ελευθερία των πεποιθήσεων, του οποίου είναι σημαντική η συμβολή στην προώθηση σε παγκόσμιο επίπεδο του θεματολογίου για τη θρησκευτική ελευθερία και την ελευθερία των πεποιθήσεων. Μέσω του ευρωπαϊκού μέσου για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου (EIDHR), η ΕΕ χρηματοδοτεί προγράμματα της κοινωνίας των πολιτών για την προώθηση της θρησκευτικής ελευθερίας και της ελευθερίας των πεποιθήσεων και την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω θρησκείας ή πεποιθήσεων.
(1) Οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία (ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σ. 16).
(2) Απόφαση-πλαίσιο 2008/913/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2008, για την καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας μέσω του ποινικού δικαίου (ΕΕ L 328 της 6.12.2008, σ. 55).
(3) http://europa.eu/rapid/press-release_STATEMENT-14-186_en.htm