Ανοδική τάση στην εμφάνιση και χρήση νέων ναρκωτικών ουσιών
Προσφάτως δημοσιεύθηκε η Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα ναρκωτικά 2015, που αποτυπώνει, μεταξύ άλλων, τις νέες τάσεις και προκλήσεις στη χρήση νέων ψυχοδραστικών ουσιών. Συγκεκριμένα, δύο νέες ουσίες εντοπίζονται κάθε εβδομάδα στην ΕΕ, ενώ ιδιαίτερη είναι η ανησυχία των επιστημόνων λόγω της αυξημένης δραστικότητας και καθαρότητας των νέων ναρκωτικών. Το 2014 αναφέρθηκαν μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης, συνολικά 101 νέες ουσίες, ενώ το 2013 συνολικά 81. Ο αριθμός αυτός υποδεικνύει διατήρηση της ανοδικής τάσης στις νέες ουσίες και ανεβάζει το σύνολο των ουσιών που παρακολουθούνται από τον οργανισμό της ΕΕ για τα ναρκωτικά σε περισσότερες από 450.
Στο πλαίσιο αυτό ερωτάται η Επιτροπή:
Εξετάζεται η ενίσχυση του υπάρχοντος νομικού πλαισίου σε επίπεδο ΕΕ σε συνδυασμό με την υιοθέτηση μίας ανανεωμένης ευρωπαϊκής πολιτικής για τον έλεγχο των νέων ψυχοτρόπων ουσιών;
Σε επίπεδο πρόληψης, πώς μπορεί να συντονίσει καλύτερα τις εθνικές στρατηγικές με τη συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανισμών και των ενδιαφερόμενων φορέων στα κράτη μέλη, δεδομένου ότι ακόμα οι γνώσεις μας για την έκταση χρήσης νέων ουσιών και τους υφιστάμενους κινδύνους δεν συμβαδίζει με τις εξελίξεις; Πώς κρίνεται η εφαρμογή μέτρων που λαμβάνονται και για τις πιο εδραιωμένες ουσίες;
Κατά πόσο θα βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση η εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών σχετικά με την ποινική αντιμετώπιση του αδικήματος της προμήθειας ναρκωτικών ουσιών; Ποιες οι ενέργειες της Επιτροπής επ’ αυτού;
Απάντηση του κ. Αβραμόπουλου εξ ονόματος της Επιτροπής
Η Επιτροπή γνωρίζει πολύ καλά την εξάπλωση νέων ψυχοτρόπων ουσιών (ΝΨΟ) εντός της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «ενώ η χρήση νέων ψυχοτρόπων ουσιών φαίνεται να είναι γενικά περιορισμένη, ο ρυθμός εμφάνισης νέων ναρκωτικών δεν έχει μειωθεί»(1).
Για να ανταποκριθεί στην πρόκληση της ταχείας εμφάνισης και διάδοσης ΝΨΟ, η Επιτροπή υπέβαλε δύο νομοθετικές προτάσεις(2) τον Σεπτέμβριο του 2013 για να αναθεωρήσει την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ για τις νέες ψυχοτρόπες ουσίες(3). Οι προτάσεις στοχεύουν στην ενίσχυση της αντίδρασης της ΕΕ, επιτρέποντας ταχύτερη δράση για την απόσυρση επικίνδυνων ουσιών από την αγορά, μεταξύ άλλων μέσω προσωρινών μέτρων, και με τον καθορισμό κοινών ποινικών κυρώσεων.
Η στρατηγική της ΕΕ για τα ναρκωτικά (2013-2020)(4) και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά για την περίοδο 2013-2016(5) αντιπροσωπεύουν τα εργαλεία για τη συμπλήρωση και τον συντονισμό των πολιτικών για τα ναρκωτικά των κρατών μελών σε επίπεδο ΕΕ. Η εφαρμογή των εν λόγω εργαλείων θα καταγραφεί και θα αξιολογηθεί εγκαίρως, πριν από την ενδεχόμενη έγκριση του δεύτερου σχεδίου δράσης που καλύπτει την περίοδο 2017-2020. Η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης στενά με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως στο πλαίσιο του φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών για τα ναρκωτικά.
Η απόφαση-πλαίσιο 2004/757/ΔΕΥ του Συμβουλίου για τη θέσπιση ελάχιστων διατάξεων σχετικά με τα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης των εγκλημάτων και τις ποινές που ισχύουν στον τομέα της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών(6) καλύπτει θέματα όπως η παραγωγή, η παρασκευή, η εκχύλιση, η προσφορά, η διάθεση προς πώληση, η διανομή, η πώληση, η παράδοση υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, η μεταφορά, η εισαγωγή και η εξαγωγή ναρκωτικών και προδρόμων ουσιών.