Ξέπλυμα βρώμικου χρήματος
Σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία, ο ετήσιος τζίρος του οργανωμένου εγκλήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται σε περίπου 110 δισεκατομμύρια ευρώ (1% του ΑΕΠ της ΕΕ). Μάλιστα, οι κακοποιοί φαίνεται ότι κατορθώνουν να «ξεπλύνουν» μεγάλο μέρος των παράνομων κερδών τους, επενδύοντας σε μία σειρά νόμιμων επιχειρήσεων που χρησιμοποιούνται ως βιτρίνες (εστιατόρια, ξενοδοχεία, μπαρ), ενώ οι ευρωπαϊκές αρχές εντοπίζουν ένα μικρό μόνο μέρος των «μαύρων» κερδών.
Επικερδέστερα από τα κακουργήματα που εντάσσονται στο οργανωμένο έγκλημα είναι το εμπόριο όπλων, ναρκωτικών και λευκής σαρκός, καθώς και οι οικονομικές απάτες, των οποίων μόνο τα κέρδη από την κλοπή ΦΠΑ υπολογίζονται στα 29,3 δις ευρώ ετησίως.
Στην Ελλάδα τα έσοδα των συμμοριών υπολογίζονται σε σχεδόν 3,6 δις ευρώ κάθε χρόνο.
Με αυτά τα δεδομένα, ερωτάται η Επιτροπή:
1. Προσανατολίζεται προς την υιοθέτηση — σε ευρωπαϊκό επίπεδο — ενός εκσυγχρονισμένου νομικού και ρυθμιστικού πλαισίου για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος;
2. Θεωρεί ότι μέρος του νέου αυτού πλαισίου πρέπει να είναι η αναβάθμιση της δυνατότητας κατάσχεσης των προϊόντων του οργανωμένου εγκλήματος ή ακόμα και η πρόβλεψη κατάσχεσης ολόκληρων επιχειρήσεων μέσω των οποίων ξεπλένεται «μαύρο» χρήμα;
3. Πώς θεωρεί ότι μπορούν να εναρμονιστούν οι νομοθεσίες των κρατών μελών σε αυτόν τον τομέα και να ενισχυθεί η συνεργασία των διωκτικών αρχών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τον πιο αποτελεσματικό εντοπισμό των παράνομων δραστηριοτήτων;
Απάντηση της κ. Jourová εξ ονόματος της Επιτροπής
Η δημοσίευση της τέταρτης οδηγίας κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (Οδηγία (ΕΕ) 2015/849) στις 5 Ιουνίου 2015, καθώς και ο δεύτερος κανονισμός για τις μεταφορές χρηματικών ποσών (Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 2015/847), θα αποτελέσουν το νέο ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το νέο αυτό πλαίσιο θα ενισχύσει και θα βελτιώσει τη συνεργασία μεταξύ των μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών και θα διασφαλίσει την πλήρη ιχνηλασιμότητα κατά τις μεταφορές κεφαλαίων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για όσα εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα ενισχύσει επίσης τη διαφάνεια των πληροφοριών για τους πραγματικούς δικαιούχους — δηλαδή την κατανόηση του ποιος βρίσκεται όντως πίσω από ένα νομικό πρόσωπο (π.χ. εταιρεία) ή νομικό ρυθμιστικό μηχανισμό (π.χ. καταπιστεύματα), απαιτώντας από τα κράτη μέλη τη δημιουργία κεντρικών μητρώων για τους πραγματικούς δικαιούχους. Αυτή η σειρά νέων μέτρων θα διασφαλίζει την ευκολότερη πρόσβαση των αρμόδιων αρχών στις σχετικές πληροφορίες, γεγονός που θα τους επιτρέπει τη λήψη προληπτικών μέτρων πριν από την τέλεση των εγκληματικών δραστηριοτήτων.
Η ανάληψη περαιτέρω δράσεων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος θα εξεταστεί στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού θεματολογίου για την ασφάλεια(1) με σκοπό την ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των αρχών των κρατών μελών καθώς και των ευρωπαϊκών οργανισμών, προκειμένου να παρακολουθούνται καλύτερα οι οικονομικές συναλλαγές των δικτύων οργανωμένου εγκλήματος, επιτρέποντας στις αρμόδιες εθνικές αρχές τη δέσμευση και τη δήμευση παράνομων περιουσιακών στοιχείων, μεταξύ άλλων όταν τα περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται σε διάφορα κράτη μέλη.
(1) http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/e-library/documents/basic-documents/docs/eu_agenda_on_security_en.pdf