Βιώσιμη αστική κινητικότητα — Χρηματοδότηση επενδύσεων από την ΕΕ
Είναι γεγονός ότι τα προβλήματα της αστικής κινητικότητας, όπως η περιορισμένη προσβασιμότητα των πολιτών σε δημόσιες συγκοινωνίες, η κυκλοφοριακή συμφόρηση, προβλήματα οδικής ασφάλειας καθώς και υγείας λόγω αυξημένης ρύπανσης της ατμόσφαιρας, είναι σημαντικά και επηρεάζουν πολλαπλά την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών.
Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: οι πόλεις προκαλούν το 40% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2), ενώ δύο στα τρία τροχαία ατυχήματα συμβαίνουν σε αστικές περιοχές. Επιπλέον, η κυκλοφοριακή συμφόρηση ευθύνεται για την απώλεια περίπου του 1% του ΑΕΠ της ΕΕ κάθε χρόνο.
Απαιτείται λοιπόν αλλαγή στη θεώρηση της αστικής κινητικότητας, ώστε να εξασφαλισθεί ότι αστικές περιοχές της Ευρώπης θα αναπτυχθούν με πιο βιώσιμο τρόπο και θα επιτευχθούν οι στόχοι της ΕΕ για ένα ανταγωνιστικό και αποδοτικό από άποψη πόρων σύστημα μεταφορών.
Σύμφωνα με τα παραπάνω ερωτάται η Επιτροπή:
Με ποιους τρόπους προτίθεται να προωθήσει περαιτέρω τη βιώσιμη αστική κινητικότητα;
Παρόλο που οι αρμοδιότητες για την αστική κινητικότητα ανήκουν πρωταρχικά στις τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές, συμφωνεί ότι σε συγκεκριμένους τομείς υπάρχει προστιθέμενη αξία της δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Προτίθεται να συνδράμει τις τοπικές αρχές ώστε να υλοποιήσουν τις πολιτικές που σχετίζονται με την ΕΕ και να κάνουν βέλτιστη χρήση της κοινοτικής χρηματοδότησης στον εν λόγω τομέα;
Ποιες ελληνικές πόλεις έχουν καταθέσει Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) για να εξασφαλίσουν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για έργα βιώσιμης κινητικότητας και τι χρηματοδότηση έχουν λάβει;
Απάντηση του κ. Kallas εξ ονόματος της Επιτροπής
Οι δράσεις της Επιτροπής για την προώθηση βιώσιμης αστικής κινητικότητας καθορίζονται στη δέσμη μέτρων για την αστική κινητικότητα του 2013(1). Στην εν λόγω δέσμη μέτρων υπογραμμίζεται ότι τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη πρέπει να ενισχύσουν τη στήριξη που παρέχουν στις τοπικές αρχές, ώστε αυτές να σημειώσουν σημαντική πρόοδο στις προσπάθειές τους για τη βελτίωση της αστικής κινητικότητας. Ενώ η Επιτροπή προτείνει ενισχυμένες δραστηριότητες σε τομείς με ενωσιακή προστιθέμενη αξία (ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών, έρευνα και καινοτομία, και οικονομική στήριξη), οι εθνικές κυβερνήσεις μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο παρέχοντας το κατάλληλο πλαίσιο στήριξης.
Η Επιτροπή διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο όσον αφορά την υπέρβαση των αποσπασματικών προσεγγίσεων και την ανάπτυξη μιας ενιαίας αγοράς για καινοτόμες λύσεις σε θέματα αστικής κινητικότητας (π.χ. κοινές προδιαγραφές στον τομέα του συστήματος ευφυών μεταφορών) ή κοινές συμβάσεις (π.χ. υποδομές για οχήματα εναλλακτικών καύσιμων).
Διατίθεται χρηματοδοτική στήριξη σε πόλεις μέσω των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων, του ερευνητικού προγράμματος «Ορίζοντας 2020» (π.χ. CIVITAS 2020, Έξυπνες πόλεις) και της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη».
Ο σχεδιασμός, η προετοιμασία, η υλοποίηση, η παρακολούθηση, ο έλεγχος και η αξιολόγηση των συγχρηματοδοτούμενων περιφερειακών έργων αποτελεί αρμοδιότητα των εθνικών αρχών(2). Κάθε κράτος μέλος έχει την εξουσία να καθορίζει τις δικές του προτεραιότητες στο πλαίσιο του υφισταμένου νομοθετικού πλαισίου. Στο βαθμό που τα σχέδια βιώσιμης αστικής κινητικότητας εφαρμόζονται μέσω έργων, είτε αυτά είναι σημαντικά(3) είτε όχι, η Επιτροπή αποφασίζει εάν θα χορηγηθεί χρηματοδοτική στήριξη για την εφαρμογή τους. Ως εκ τούτου, καλείται ο κ. βουλευτής να απευθυνθεί στις αρμόδιες αρχές σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, ανάλογα με την περίπτωση,
(1) Ανακοίνωση με τίτλο «Μαζί για ανταγωνιστική και αποδοτική από άποψη πόρων αστική κινητικότητα» COM/2013/0913 τελικό.
(2) Στο πλέον κατάλληλο εδαφικό επίπεδο και σύμφωνα με το θεσμικό σύστημα κάθε κράτους μέλους.
(3) Με διαφορετικά χρηματοοικονομικά κριτήρια κατά τις περιόδους 2007-13 και 2014-20.