Προκλήσεις στο μεταναστευτικό ζήτημα
Αποτελεί γενική παραδοχή ότι η Ευρώπη βιώνει μία δύσκολη μεταναστευτική εποχή, καθώς βρίσκεται εν μέσω ενός διευρυνόμενου τόξου αστάθειας, εκτεινόμενου εξ Ανατολών έως την Υποσαχάρια Αφρική. Μάλιστα, σε ορισμένα κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, οι μεταναστευτικές πιέσεις καθίστανται ανεξέλεγκτες, όπως αποδεικνύουν τα στατιστικά του πρώτου τριμήνου του 2015 (10 445 μετανάστες στα ελληνικά νησιά έναντι 2 863 το αντίστοιχο τρίμηνο του 2014), και αναμένεται να αυξηθούν δραματικά ενόψει του καλοκαιριού, ειδικά προς τα νησιά του Αιγαίου, όπως τη Χίο, τη Λέσβο και τα Δωδεκάνησα.
Δεδομένου, αφενός, ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της ΕΕ που βρίσκεται σε πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής και, αφετέρου ότι στις 25 Μαρτίου η Επιτροπή ενέκρινε 22 νέα πολυετή εθνικά προγράμματα συνολικού προϋπολογισμού 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας για την περίοδο 2014-2020, και, αφετέρου, ότι εντός του τρέχοντος έτους θα εγκριθούν και άλλα 36 εθνικά προγράμματα, ερωτάται η Επιτροπή:
— Συμπεριλαμβάνεται η Ελλάδα στα ανωτέρω προγράμματα; Ποιο χρηματικό ποσό συγκεκριμένα πρόκειται να διατεθεί στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση του έκτακτου φαινομένου της εκρηκτικής αύξησης της εισόδου παράτυπων μεταναστών στη χώρα; Προβλέπεται αναπροσαρμογή αυτού του ποσού, εάν αποδειχθεί ότι δεν επαρκεί, δεδομένης της άνευ προηγουμένου και πρωτοφανούς ανοδικής τάσης των μεταναστευτικών ρευμάτων προς την Ελλάδα;
— Ποιες μορφές στρατηγικής συνεργασίας της ΕΕ προβλέπονται με τρίτες χώρες προέλευσης μεταναστών;
Απάντηση του κ. Αβραμόπουλου εξ ονόματος της Επιτροπής
1) Kατά την παροχή ενωσιακής οικονομικής και επιχειρησιακής στήριξης προς τα κράτη μέλη, με στόχο να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση και ο έλεγχος των συνόρων, καθώς και η καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, λαμβάνεται πράγματι υπόψη η επιβάρυνση κάθε κράτους μέλους, μεταξύ άλλων και σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η Ελλάδα ήταν ένας από τους κύριους δικαιούχους των πρώην ταμείων SOLID(1) (Ταμείο Επιστροφής, Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης των Υπηκόων Τρίτων Χωρών, και Ταμείο Εξωτερικών συνόρων) κατά τη διάρκεια της περιόδου 2007-2013, καθώς της έχει μέχρι σήμερα χορηγηθεί συνολική χρηματοδοτική ενίσχυση ύψους περίπου 419 εκατ. ευρώ.
Για την περίοδο 2014-2020, η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα δικαιούχο των Ταμείων Εσωτερικών Υποθέσεων, με βασική εθνική χρηματοδότηση ύψους περίπου 474 εκατ. ευρώ (περίπου 214,8 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας(2) για την υποστήριξη της διαχείρισης των συνόρων της και περίπου 259,3 εκατ. ευρώ από το ΤΑΜΕ(3). Η εν λόγω χρηματοδότηση θα συμβάλει στην αύξηση των δυνατοτήτων υποδοχής της Ελλάδας, στη βελτίωση της ποιότητας και της ταχύτητας της διαδικασίας λήψης αποφάσεων για το άσυλο, στη στήριξη της ένταξης των μεταναστών, στην ενίσχυση της οικειοθελούς επιστροφής και στη βελτίωση των συνθηκών των κέντρων κράτησης πριν από την απομάκρυνση, στη βελτίωση της πολιτικής θεωρήσεων και της διαχείρισης των συνόρων, καθώς και στη στήριξη των προσπαθειών της χώρας για την πρόληψη, την ανίχνευση και την καταστολή του σοβαρού και του οργανωμένου εγκλήματος και την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας.
Επιπλέον, η Ελλάδα μπορεί επίσης να λάβει βοήθεια έκτακτης ανάγκης, έχοντας πρόσφατα επωφεληθεί από την εν λόγω βοήθεια με συνολικό ποσό ύψους 6 εκατομμυρίων ευρώ περίπου.
Στις 27 Μαΐου 2015, η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προσωρινών μέτρων στον τομέα της διεθνούς προστασίας υπέρ της Ιταλίας και της Ελλάδας.
2) Το Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για τη Μετανάστευση που εγκρίθηκε στις 13 Μαΐου 2015 καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή προτίθεται να συνεργαστεί με τρίτες χώρες στον τομέα της μετανάστευσης.
(1) Γενικό Πρόγραμμα «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ροών».
(2) Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας.
(3) Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης.