Ο εκφοβισμός στους χώρους εργασίας
Ο εκφοβισμός στο χώρο εργασίας (mobbing ή bullying) αποτελεί μία από τις σύγχρονες μορφές επιθετικής συμπεριφοράς μέσω άσκησης σωματικής ή ψυχολογικής βίας, που σκοπό έχει, κατά κύριο λόγο, τον εξαναγκασμό του θύματος σε παραίτηση από την εργασιακή του θέση. Οι τρόποι εμφάνισης του φαινομένου ποικίλλουν, από την ανάθεση ανούσιων, προσβλητικών ή και επικίνδυνων εργασιών, την υπερφόρτωση υποχρεώσεων και την άρνηση αναγνώρισης, έως τη συνεχή εκτόξευση απειλών για απόλυση και την εσκεμμένη ηθική και σεξουαλική παρενόχληση. Το φαινόμενο παρουσιάζει έξαρση τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, με ποσοστά πολύ υψηλότερα από τα καταγεγραμμένα, αφού πολλά περιστατικά δεν δημοσιοποιούνται λόγω φόβου. Η οικονομική κρίση μάλιστα έχει παρατηρηθεί ότι εντείνει το mobbing στην εργασία.
Ερωτάται η Επιτροπή:
— Δεδομένου ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει με επιτυχία εκτεταμένες νομοθετικές ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου, με ποια μέτρα σκοπεύει να διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο των υφιστάμενων δομών, με τη συμμετοχή μάλιστα της κοινωνίας των πολιτών, των εργοδοτών και των ενώσεων των εργαζομένων, για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο και την πρόληψη του φαινομένου, αλλά και για τον ευχερέστερο εντοπισμό μη καταγγελθέντων περιστατικών;
— Εξετάζει τρόπους ενίσχυσης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας κατά των διακρίσεων και υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τις μειονότητες στην εργασία;
— Διαθέτει στατιστική αποτύπωση του φαινομένου στο σύνολο των κρατών μελών;
Απάντηση της κ. Thyssen εξ ονόματος της Επιτροπής
Η Επιτροπή θεωρεί την αντιμετώπιση των περιστατικών εκφοβισμού στον χώρο εργασίας σημαντική πτυχή των προσπαθειών της Ένωσης για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, καθώς και της υγείας και της ασφάλειας στον χώρο εργασίας.
Οι κοινωνικοί εταίροι BusinessEurope, UEAPME, CEEP και ETUC υπέγραψαν το 2007 μια αυτόνομη συμφωνία πλαίσιο σχετικά με την παρενόχληση και τη βία στην εργασία, ενώ το 2011 συνέταξαν μια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της. Το 2015, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την εφαρμογή της με βάση την ανωτέρω έκθεση και μια εξωτερική μελέτη, έτσι ώστε να παρουσιάσει μια συνολική εικόνα του φαινομένου, συμπεριλαμβανομένων τυχόν περιστατικών εκφοβισμού, καθώς και των δράσεων που έχουν αναληφθεί, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο ευκολότερη την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών. Ένα σημαντικό επίτευγμα ήταν η σύσταση πολυτομεακών κατευθυντήριων γραμμών για την αντιμετώπιση της άσκησης βίας από τρίτους (2010).
Οι ευρωπαϊκές έρευνες σχετικά με τις συνθήκες εργασίας (1995‐2010 — EUROFOUND) παρέχουν στοιχεία σχετικά με το θέμα αυτό, σύμφωνα με τα οποία περίπου το 6% των ευρωπαίων εργαζομένων έχουν αντιμετωπίσει κάποια μορφή σωματικής ή ψυχολογικής βίας στον χώρο εργασίας κατά τους προηγούμενους 12 μήνες. Το ποσοστό καταγγελιών για άσκηση ψυχολογικής βίας είναι υψηλότερο από το ποσοστό καταγγελιών για άσκηση σωματικής βίας, ενώ τα περιστατικά εκφοβισμού ή γενικής παρενόχλησης είναι πιο διαδεδομένα από τα περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης. Το ποσοστό έκθεσης σε περιστατικά εκφοβισμού στον χώρο εργασίας ποικίλλει μεταξύ των χωρών της ΕΕ και οι καταγγελίες έκθεσης σε περιστατικά εκφοβισμού ή παρενόχλησης είναι συγκριτικά περισσότερες στη Γαλλία, καθώς και στο Βέλγιο, στην Ολλανδία και στο Λουξεμβούργο, ενώ ο αριθμός των καταγγελιών είναι μικρότερος στις χώρες της νότιας και ανατολικής Ευρώπης. Οι διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται από χώρα σε χώρα ενδεχομένως αντανακλούν τα διαφορετικά επίπεδα ενημέρωσης σχετικά με αυτό το ζήτημα και την προθυμία υποβολής καταγγελίας, καθώς και τη συχνότητα των περιστατικών.