Καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων
Η εμπορία ανθρώπων με σκοπό την κάθε είδους εκμετάλλευσή τους αποτελεί ένα εκ των πλείστων εγκληματικών φαινομένων που παρουσιάζουν έξαρση στην Ευρώπη, το οποίο τροφοδοτείται μάλιστα τα τελευταία χρόνια από την κατακόρυφη αύξηση του αριθμού των μεταναστών που κινούνται εντός και εκτός ΕΕ. Δεν είναι τυχαίο ότι το 65% των καταγεγραμμένων θυμάτων εμπορίας είναι πολίτες της ΕΕ, με τις γυναίκες και τα παιδιά να βρίσκονται στην κορυφή της λίστας. Το φαινόμενο διογκώνεται και λόγω αυξημένης ζήτησης, όπως επισημαίνει η παγκόσμια έκθεση του ΟΗΕ για την εμπορία προσώπων, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα.
Σύμφωνα με τα παραπάνω ερωτάται η Επιτροπή:
— Εξετάζει τρόπους ενίσχυσης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με την εμπορία ανθρώπων, με σκοπό τη βέλτιστη εναρμόνιση των εθνικών δικαίων των κρατών μελών, δεδομένου ότι τα ποινικά συστήματα πολλών χωρών υποτιμούν ακόμα τη σοβαρότητα του εγκλήματος και οι καταδικαστικές αποφάσεις είναι λίγες;
— Ποιες πρόσθετες πρωτοβουλίες σκοπεύει να λάβει σε συνεργασία με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς εντός και εκτός ΕΕ για την καταπολέμηση της ζήτησης του φαινομένου, λαμβανομένου υπόψη ότι η ποινικοποίηση της χρήσης των προσφερόμενων από τα θύματα υπηρεσιών, ως κατασταλτικό μέτρο, δεν αναχαίτισε την αυξανόμενη ζήτηση;
— Μπορεί να προβεί σε μία σύντομη στατιστική αποτίμηση αυτής της σύγχρονης μορφής δουλεμπορίου για την περίοδο 2012-2014;
Απάντηση του κ. Αβραμόπουλου εξ ονόματος της Επιτροπής
Το νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων διέπεται από την οδηγία 2011/36/ΕΕ(1), η οποία εναρμονίζει τον νομικό ορισμό του ποινικού αδικήματος και το επίπεδο των κυρώσεων για τους δράστες, σε συνδυασμό με ειδικά μέτρα προστασίας και συνδρομής των θυμάτων, καθώς και την πρόληψη της εμπορίας ανθρώπων. Η Επιτροπή αξιολογεί τη μεταφορά της οδηγίας από τα κράτη μέλη και θα δημοσιεύσει την πρώτη έκθεση για την εφαρμογή της το 2016. Επιπλέον, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει την πρώτη έκθεση αξιολόγησης των προσπαθειών της ΕΕ για την αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των στατιστικών, μέχρι τα τέλη του 2015.
Η αξιολόγηση SOCTA 2013(2) επισημαίνει ότι η οικονομική κρίση οδήγησε σε αύξηση της ζήτησης που ευνοεί όλες τις μορφές εκμετάλλευσης που συνδέονται με την εμπορία ανθρώπων, γεγονός που εκμεταλλεύονται ομάδες οργανωμένου εγκλήματος. Προκειμένου να μειωθεί η ζήτηση, η οδηγία δημιουργεί νομική υποχρέωση για τα κράτη μέλη να μειώσουν τη ζήτηση με διάφορα μέτρα. Ενθαρρύνει τις εν λόγω χώρες να εξετάσουν το ενδεχόμενο να διώκουν ποινικά όσους εν γνώσει τους χρησιμοποιούν τις παρεχόμενες από τα θύματα υπηρεσίες. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση του αντίκτυπου των εθνικών νομοθεσιών για την ποινικοποίηση της χρήσης των υπηρεσιών που παρέχονται από θύματα εμπορίας ανθρώπων.
Ως συνέχεια της τρέχουσας στρατηγικής της ΕΕ για την εξάλειψη της εμπορίας ανθρώπων(3), και όπως ορίζεται στο ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την ασφάλεια(4), η Επιτροπή προτίθεται να χαράξει στρατηγική για μετά το 2016 που να στηρίζεται στο υπάρχον νομικό και πολιτικό πλαίσιο.
(1) Οδηγία 2011/36/ΕΕ της 5ης Απριλίου 2011, ΕΕ L 101 της 15.4.2011.
(2) Ευρωπόλ, Αξιολόγηση κινδύνου σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος στην ΕΕ (SOCTA 2013), https://www.europol.europa.eu/content/eu-serious-and-organised-crime-threat-assessment-socta
(3) COM(2012)286 τελικό.
(4) COM(2015)185 τελικό.