Data Retention
Τον Απρίλιο 2014 το ΔΕΕ κήρυξε άκυρη την οδηγία, γνωστή ως Data Retention Directive, μετά και από την άρνηση των δικαστηρίων κρατών μελών να την εισαγάγουν στην εθνική τους νομοθεσία. Η πρόσφατη έκθεση της Europol για το ηλεκτρονικό έγκλημα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στην Ευρώπη, την οποία χαρακτηρίζει ως «ελεύθερο πεδίο δράσης» για εγκληματίες του Διαδικτύου, αφενός λόγω της εκτεταμένης χρήσης του Διαδικτύου από τους Ευρωπαίους, αφετέρου λόγω της σχετικής οικονομικής ευμάρειάς τους.
Επειδή, δεδομένης της ιδιομορφίας του τρόπου τέλεσης του ηλεκτρονικού εγκλήματος, είναι εξαιρετικά δύσκολο στην πράξη να συλληφθούν οι δράστες επ’ αυτοφώρω, ερωτάται η Επιτροπή:
— Ποια νέα μέτρα προτίθεται να θεσπίσει ή πώς μπορεί να ενισχύσει τα ήδη υπάρχοντα, ώστε οι πολίτες να αισθάνονται ότι υφίσταται επαρκής και ουσιαστική προστασία των προσωπικών τους δεδομένων κατά την περιήγησή τους στο Διαδίκτυο;
— Ποιους μηχανισμούς προληπτικού ελέγχου προτίθεται να αναπτύξει, ώστε να ελέγξει τυχόν έξαρση του ηλεκτρονικού εγκλήματος στην Ευρώπη, η οποία πιθανόν, μετά από την ακύρωση της Data Retention Directive, να είναι μεγαλύτερη απ’ ότι αναμένεται;
— Σκοπεύει να ξεκινήσει εκστρατεία ευαισθητοποίησης με στόχο την υποστήριξη κυρίως των νέων, για να κατανοήσουν το χειρισμό και τους κινδύνους του Διαδικτύου, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο τη διαδικτυακή ασφάλεια;
Απάντηση του κ. Αβραμόπουλου εξ ονόματος της Επιτροπής
Σύμφωνα με την οδηγία 2002/58/ΕΚ, τα κράτη μέλη πρέπει να κατοχυρώνουν το απόρρητο των επικοινωνιών και των συναφών δεδομένων κίνησης, ενώ ο πάροχος διαθέσιμων στο κοινό υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών οφείλει να λαμβάνει μέτρα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, μεταξύ άλλων και από μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση. Περιορισμοί επιτρέπονται εφόσον είναι αναγκαίοι για την πρόληψη, τη διερεύνηση, την ανίχνευση και τη δίωξη ποινικών αδικημάτων.
Το ηλεκτρονικό έγκλημα περιλαμβάνει αδικήματα όπως η υποκλοπή δεδομένων, η κλοπή ταυτότητας και εικόνες σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, τα οποία συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων των θυμάτων, ιδίως της προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Η Επιτροπή παρακολουθεί την εφαρμογή της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας(1) σε αυτό το πεδίο και θεωρεί ότι, κατά την εφαρμογή της εν λόγω νομοθεσίας, τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζουν διατάξεις του ποινικού δικαίου στην πράξη μέσω αποτελεσματικής διερεύνησης και δίωξης για να εξασφαλίσει το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων των θυμάτων.
Το 2013, η Επιτροπή πρότεινε οδηγία σχετικά με την ασφάλεια δικτύων και πληροφοριών, αποβλέποντας στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας δικτύων και πληροφοριών εντός της ΕΕ, με την επιβολή ειδικών υποχρεώσεων στους φορείς της αγοράς σε συγκεκριμένους τομείς ζωτικής σημασίας, δηλ, την ενέργεια ή την υγεία. Η Επιτροπή υποστηρίζει ενεργά τη νομοθετική διαδικασία, ώστε η οδηγία να έχει εκδοθεί εντός των προσεχών μηνών.
Το Ευρωπαϊκό κέντρο για εγκλήματα στον κυβερνοχώρο έχει συσταθεί στο πλαίσιο της Ευρωπόλ, και η Επιτροπή υποστηρίζει την παγκόσμια συμμαχία κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο(2). Παρέχει επίσης χρηματοδότηση για την κατάρτιση, την έρευνα και την ανάπτυξη για βελτίωση των ικανοτήτων των κρατών μελών στην καταπολέμηση του ηλεκτρονικού εγκλήματος και της διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, στο πλαίσιο διαφόρων χρηματοδοτικών προγραμμάτων (Ορίζοντας 2020, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας, και τα προγράμματα «Daphne» και «Ασφαλέστερη χρήση του διαδικτύου»).
(1) Οδηγία 2011/92/EΕτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας, και την αντικατάσταση της απόφασης πλαίσιο 2004/13/ΔΕΥ του Συμβουλίου, ΕΕ L 335 της 17.12.2011, σσ. 1‐14, Οδηγία 2013/40/EΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Αυγούστου 2013, για τις επιθέσεις κατά συστημάτων πληροφοριών και την αντικατάσταση της απόφασης πλαίσιο 2005/222/ΔΕΥ του Συμβουλίου, ΕΕ L 218 της 2.6.2001, σσ. 8-14, 2001/413/ΔΕΥ. Απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 2001, για την καταπολέμηση της απάτης και της πλαστογραφίας που αφορούν τα μέσα πληρωμής πλην των μετρητών, ΕΕ L 149 της 2.6.2001, σσ. 1-4. Οδηγία 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2002, σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες) (ΕΕ L 201 της 31.7.2002, σ. 37).
(2) Παγκόσμια συμμαχία κατά της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο διαδίκτυο, http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/policies/organized-crime-and-human-trafficking/global-alliance-against-child-abuse/index_en.htm