Ακυβέρνητα πλοία με μετανάστες στη Μεσόγειο
Το τελευταίο διάστημα, όλο και περισσότερο κερδίζει έδαφος μια νέα μέθοδος διακίνησης προσφύγων και μεταναστών από τρίτες χώρες προς την Ευρώπη, που έχουν αναπτύξει τα εγκληματικά δίκτυα που δρουν στη Μεσόγειο, αυτή των ακυβέρνητων πλοίων, μικρών εμπορικών πλοίων που εγκαταλείπονται να πλέουν μόνα τους, στο έλεος του καιρού. Πρόσφατα, δύο διαδοχικά περιστατικά έλαβαν χώρα στα διεθνή ύδατα της Αδριατικής με εκατοντάδες μετανάστες το καθένα, τους οποίους τελικά διέσωσαν οι ιταλικές αρχές.
Τα λεγόμενα «πλοία φαντάσματα» είναι κατά κανόνα παλιά (πάνω από 40ετία), πλέουν με ξένη ή σημαία κράτους μέλους της ΕΕ, ενώ συντονίζονται με τα δρομολόγια των εμπορικών πλοίων στη Μεσόγειο, έτσι ώστε την ώρα που θα σταλεί σήμα κινδύνου από το ακυβέρνητο πλοίο, να απαντήσει σε σήμα έκτακτης ανάγκης σύμφωνα με το Ναυτικό Δίκαιο κάποιο παραπλέον πλοίο.
Σύμφωνα με τα παραπάνω, ερωτάται η Επιτροπή:
— Δεδομένου ότι το πρόγραμμα «Τρίτων» επικεντρώνεται λιγότερο στην επιτήρηση των θαλάσσιων περιοχών και περισσότερο στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, ποια μέτρα σκοπεύει να πάρει η ΕΕ για τη διάσωση των μεταναστών και τον αποτελεσματικό έλεγχο και, κατ’ επέκταση, την αποτροπή του εν λόγω φαινομένου;
— Ποιος ο ρόλος της Frontex (Ευρωπαϊκή υπηρεσία για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων) για την αντιμετώπιση τέτοιου είδους περιστατικών;
Απάντηση του κ. Αβραμόπουλου εξ ονόματος της Επιτροπής
Ο Frontex είναι επιφορτισμένος με την υποστήριξη των κρατών μελών στις περιπτώσεις που απαιτείται αυξημένη τεχνική βοήθεια στα εξωτερικά σύνορα, λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα περιστατικά ενδέχεται να αφορούν έκτακτες ανάγκες ανθρωπιστικού χαρακτήρα και επιχειρήσεις διάσωσης στη θάλασσα. Ως εκ τούτου, ο ρόλος του Frontex είναι βασικής σημασίας για τη διασφάλιση του αποτελεσματικού ελέγχου των συνόρων, ο οποίος περιλαμβάνει την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων στην περιοχή της Μεσογείου και ταυτόχρονα την παροχή βοήθειας στα πρόσωπα ή τα σκάφη που κινδυνεύουν. Παρότι ο Frontex δεν αποτελεί σώμα έρευνας και διάσωσης και δεν έχει τα καθήκοντα κέντρου συντονισμού διάσωσης, βοηθά τα κράτη μέλη να εκπληρώσουν την υποχρέωση που υπέχουν βάσει του διεθνούς δικαίου της θάλασσας για παροχή συνδρομής σε πρόσωπα που βρίσκονται σε κίνδυνο, όπως στην κοινή επιχείρηση «Τρίτων». Στην πραγματικότητα, ένα σκάφος της ιταλικής και ένα σκάφος της ισλανδικής ακτοφυλακής συμμετείχαν στη διάσωση ενός από τα φορτηγά πλοία, στα οποία αναφέρεται η αξιότιμη κα. βουλευτής.
Ωστόσο, η κοινή επιχείρηση «Τρίτων» δεν θίγει τις αρμοδιότητες των κρατών μελών όσον αφορά τον έλεγχο του δικού τους τμήματος των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και την υποχρέωσή τους για διάσωση των ατόμων που βρίσκονται σε κίνδυνο. Η Επιτροπή τονίζει συνεχώς, απευθυνόμενη στα κράτη μέλη, την κρίσιμη σημασία που έχουν η τήρηση των υποχρεώσεων έρευνας και διάσωσης και η διασφάλιση αποτελεσματικού συντονισμού τόσο μεταξύ τους όσο και με τον Frontex.