Αύξηση αριθμού γυναικείων βιασμών στην Ελλάδα
Κάθε χρόνο στην Ελλάδα διαπράττονται σχεδόν 5 000 βιασμοί, ενώ στην Ευρώπη των 28 περίπου το 12%-15% των γυναικών εκτιμάται ότι είχαν κάποια βίαιη σχέση μετά την ηλικία των 16 ετών. Οι βιασμοί, τετελεσμένοι και σε απόπειρα, που δηλώνονται στις διωκτικές αρχές, είναι ελάχιστοι σε σχέση με τους μη καταγγελθέντες, με αποτέλεσμα οι δράστες να εκμεταλλεύονται τη σιωπή των θυμάτων τους.
Δεδομένου ότι σε πολλά κράτη, όπως η Ελλάδα, λόγω της υπερσυσσώρευσης σχετικών υποθέσεων στα δικαστήρια παρατηρείται μεγάλη καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης, γεγονός που σημαίνει ότι παραβιάζεται το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη και οδηγεί σε αρνησιδικία, ερωτάται η Επιτροπή:
Προτίθεται να παράσχει κατευθυντήριες γραμμές στα κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, ώστε να εκδικάζονται άμεσα υποθέσεις βιασμού που πλήττουν το γυναικείο πληθυσμό;
Σκοπεύει να προωθήσει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ειδικά προγράμματα — πέραν των υπαρχόντων — και βέλτιστες πρακτικές προτροπής των γυναικών που έχουν υποστεί βιασμούς, ώστε να προβαίνουν σε καταγγελίες χωρίς το φόβο στιγματισμού και να γίνονται παράδειγμα προς μίμηση για τις υπόλοιπες γυναίκες-θύματα;
Κατά πόσο εκτιμάται ότι οι νέες ευρωπαϊκές στρατηγικές για την ισότητα των φύλων θα έχουν θετικό αντίκτυπο στην αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου και μέσω ποιων συγκεκριμένων δράσεων;
Απάντηση της κ. Jourová εξ ονόματος της Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευτεί να καταπολεμήσει όλες τις μορφές βίας κατά των γυναικών, συμπεριλαμβανομένου του βιασμού, όπως επιβεβαιώνεται μέσω του Χάρτη για τα δικαιώματα των γυναικών(1) και της στρατηγικής για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών(2).
Η ΕΕ έχει υιοθετήσει σχετικά νομικά μέτρα στον τομέα της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης, εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων της, τα οποία απαγορεύουν ορισμένες μορφές βίας με βάση το φύλο και παρέχουν υποστήριξη στα θύματα(3). Η Επιτροπή επικεντρώνεται τώρα στην παρακολούθηση και την καθοδήγηση των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή των εν λόγω μέτρων σε εθνικό επίπεδο.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν με τα πρότυπα που καθορίζονται στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, η οποία περιλαμβάνει υποχρεώσεις για τη διενέργεια ερευνών και δικαστικών διαδικασιών αποτελεσματικά και χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Η Επιτροπή εξετάζει επίσης τις επιπτώσεις μιας πιθανής προσχώρησης της ΕΕ στη σύμβαση.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια(4), η Επιτροπή χρηματοδοτεί εθνικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης(5) και τοπικές δράσεις(6) για την πρόληψη της βίας και τη στήριξη των θυμάτων και της πρόσβασής τους στη δικαιοσύνη. Στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας για το 2015, προγραμματίζεται πρόσκληση για τη «χρηματοδότηση δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης που απευθύνονται σε συγκεκριμένες ομάδες γυναικών και/ή παιδιών που είναι θύματα ή δυνητικά θύματα βίας, και/ή σε παρευρισκόμενους ή μάρτυρες, με σκοπό να ενθαρρυνθεί η καταγγελία περιπτώσεων βίας»(7).
Η πρόληψη και η καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών θα εξακολουθήσουν να αποτελούν προτεραιότητα για την Επιτροπή στο μέλλον.
(1) http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52010DC0078&from=EN
(2) http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1396540108305&uri=CELEX:52010DC0491
(3) ΟΔΗΓΙΑ 2011/36/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, της 5ης Απριλίου 2011, για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και για την προστασία των θυμάτων της, καθώς και για την αντικατάσταση της απόφασης-πλαίσιο 2002/629/ΔΕΥ του Συμβουλίου· ΟΔΗΓΙΑ 2011/92/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας και την αντικατάσταση της απόφασης-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ του Συμβουλίου· ΟΔΗΓΙΑ 2011/99/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, περί της ευρωπαϊκής εντολής προστασίας· ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 606/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, της 12ης Ιουνίου 2013, για την αμοιβαία αναγνώριση μέτρων προστασίας σε αστικές υποθέσεις· ΟΔΗΓΙΑ 2012/29/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων σχετικά με τα δικαιώματα, την υποστήριξη και την προστασία θυμάτων της εγκληματικότητας και για την αντικατάσταση της απόφασης-πλαισίου 2001/220/ΔΕΥ του Συμβουλίου.
(4) http://ec.europa.eu/justice/grants1/programmes-2014-2020/rec/index_en.htm
(5) http://ec.europa.eu/justice/grants/programmes/progress/index_en.htm
(6) http://ec.europa.eu/justice/grants1/calls/just_2013_dap_ag_en.htm
(7) http://ec.europa.eu/justice/grants1/programmes-2014-2020/files/rec_awp_2015_annex_en.pdf